WERKEN IN DE WARMTE
02 juni 2009 | Preventiemedewerker
Veel werknemers hebben op het werk te maken met hitte. Dat kan er onder andere toe leiden dat ze meer fouten maken, waardoor het risico op ongevallen toeneemt.
De Gezondheidsraad onderzocht of de wetenschappelijke kennis grenswaarden voor het werken bij hittestress mogelijk maakt.
Auteurs: Carolien Bouwman en Tjabe Smid
Soms werken mensen onder omstandigheden met hoge temperaturen. De vakterm voor de malaise die daarbij kan ontstaan, is hittestress. Dat is de som van de warmte die ontstaat in het lichaam plus de warmte uit de omgeving minus de warmte die het lichaam afgeeft aan die omgeving. Deze berekening maakt duidelijk dat hittestress niet alleen een kwestie is van werken in een omgeving met hoge temperaturen. Een bouwvakker die zwaar lichamelijk werk verricht, kan al bij een omgevingstemperatuur van 20oC een risico lopen op hittestress, terwijl de strandwacht die op zijn uitkijkpost staat daar zelfs bij 28oC nog geen last van hoeft te hebben. Ook kan in sommige beroepen het dragen van isolerende kleding hittestress veroorzaken.
Nederland kent geen wettelijke grenswaarden voor hittestress op de werkplek. Het Arbobesluit vermeldt op dit gebied alleen dat er geen schade aan de gezondheid van werknemers mag ontstaan. De Arbeidsinspectie gebruikt bij de handhaving NEN-normen die referentiewaarden geven voor omgevingswarmte bij verschillende niveaus van lichamelijke inspanning.
De effecten van hittestress zijn te onderscheiden in korte- en langetermijneffecten, en in fysieke en mentale effecten. De kortetermijneffecten van hittestress op de gezondheid zijn goed beschreven in de wetenschappelijke literatuur. Raakt het lichaam moeilijk warmte kwijt, dan kunnen zich acuut zogenaamde hitteziekten voordoen. Die variëren van vrij onschuldige klachten als jeuk en uitslag tot ergere gevolgen als flauwvallen of zelfs een levensbedreigende hitteberoerte.
De fysieke kortetermijneffecten zijn goed bekend, dat geldt minder voor de kortetermijneffecten op het mentale functioneren. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat van de mentale functies de waakzaamheid als eerste vermindert bij hittestress. Maar ook psychomotorische en cognitieve prestaties nemen af. Bovendien treden de mentale effecten eerder op dan fysieke klachten. Bij een omgevingswarmte boven 23oC WBGT kunnen werknemers meer fouten maken en neemt het risico op ongevallen toe, zo constateerden onderzoekers. Andere kortetermijneffecten van hittestress wijzen op een verminderde vruchtbaarheid bij mannen – bij vrouwen is dat nauwelijks onderzocht – en meer sterfgevallen in de leeftijdscategorie van 65 jaar en ouder.
Nog schaarser zijn de wetenschappelijke gegevens over de langetermijneffecten. Er is onderzoek gedaan naar effecten van hittestress op hartslag en bloeddruk, nieren, zwangerschap en op het risico van het ontstaan van kanker. Alleen voor het ontstaan van nierstenen en een verminderd functioneren van de nieren was er een duidelijke relatie met hittestress.
Bron: Samenvatting uit Arbo nr. 5 - 2009
http://www.arboonline.nl/artikelen/werken-in-de-warmte.21812.lynkx?thema=Home
