Bovengrondse elektriciteitsleidingen
Inleiding
Boven veel landbouwbedrijven lopen elektriciteitsleidingen. Deze leidingen vormen een gevaar voor werknemers in de landbouw. Wanneer werknemers deze leidingen aanraken of er zelfs maar in de buurt komen (elektriciteit kan overslaan), bij gebruik van landbouwmachines
als kiepers of veldspuiten of tijdens activiteiten als stapelen, kan dat de dood tot gevolg hebben.
Terug naar boven
Risicobeheersing
Om het veiligheidsrisico voor de werknemers te beperken, dient u uit te zoeken:
• waar de bovengrondse leidingen lopen;
• wat het voltage ervan is;
• wat de maximale werkhoogte onder deze leidingen is;
• de maximale hoogte en het verticale bereik van de machines die op het landbouwbedrijf worden gebruikt (indien van toepassing ook de machines van aannemers).
Noteer deze gegevens op de plattegrond van het bedrijf zodat deze als referentie kan fungeren bij het plannen van de werkzaamheden, het instrueren van aannemers of de bedieners van de machines of bij de aankoop van nieuwe apparatuur.
Aannemers lopen een risico wanneer zij werken op landbouwbedrijven met bovengrondse leidingen. Zorg ervoor dat zij weten waar de leidingen zich bevinden en vertel hun welke voorzorgsmaatregelen zij moeten treffen. Routes kunnen met veiligheidssignalering worden gemarkeerd om alle bezoekers voor de gevaren te waarschuwen.
Bij de beoordeling van de risico's van bovengrondse elektriciteitsleidingen kan het erg waardevol zijn met uw werknemers te bespreken hoe zij hun werk verrichten. Laat u in dat gesprek bijstaan door vertegenwoordigers van vakbonden of andere personen die opkomen voor de veiligheid van de werknemers.
Terug naar boven
Uitsluiting of beperking van het risico
Er kunnen een aantal stappen worden gezet om het risico weg te nemen of te verminderen:
• verleggen van de leidingen door deze onder de grond te leggen of te verplaatsen. Dit kan bijzonder geschikt zijn voor leidingen die boven of vlak langs boerenerven lopen. Overleg met de instantie die voor de leiding verantwoordelijk is;
• aanschaf van machines waarvan het verticale bereik of de maximumhoogte geen gevaar voor contact of overslag opleveren;
• creëren van alternatieve toegangspunten en routes om buiten het bereik van de bovengrondse leidingen te blijven;
• plaatsen van "doelpalen" of barrières zodat machines die onder leidingen door moeten gaan, niet boven een veilige hoogte uitkomen. Dit is vooral effectief voor verkeersroutes en doorgangen.
Terug naar boven
Veilig gebruik van machines en voertuigen
Activiteiten waarbij bovengrondse elektriciteitsleidingen gevaar voor werknemers kunnen opleveren, zijn onder meer:
• stapelen van balen of aardappelkisten;
• uitklappen van veldspuiten;
• kiepen van aanhangers of vrachtwagens;
• bedienen van transportmiddelen met hefinrichting;
• werk verrichten boven op combines of andere hoge machines.
De risico's kunnen worden beperkt door:
• horizontaal uitklapbare veldspuiten te gebruiken;
• veldspuiten nooit tijdens het rijden uit te klappen;
• geen palen en stutten te beschadigen;
• erop toe te zien dat bij alle bovengrondse leidingen veilig met machines kan worden gewerkt;
• op hoge machines kortere radio-antennes te plaatsen of deze een andere plek te geven zodat ze geen gevaar opleveren;
• irrigatiebuizen horizontaal met twee personen te dragen en buizen of andere materialen en apparatuur niet bij of onder leidingen of de ondersteunende constructie op te slaan;
• veilige gebieden aan te wijzen voor risicovolle operaties als het uitklappen van veldspuiten, het gebruik van verreikers en het kiepen van aanhangers.
Terug naar boven
Opleiding
Alle personen die met machines of apparatuur in de buurt van bovengrondse elektriciteitsleidingen werken, moeten weten wat de gevaren van deze leidingen zijn, welke voorzorgsmaatregelen ze moeten treffen en wat ze moeten doen als ze met een dergelijke leiding in contact komen.
Terug naar boven
Handelen in geval van nood
• Raak nooit een bovengrondse leiding aan - zelfs niet als deze met een machine is neergehaald of naar beneden is gevallen. Ga er nooit van uit dat er geen spanning op de leidingen staat.
• Wanneer een machine in contact komt met een bovengrondse leiding, is elektrocutie mogelijk als iemand zowel de machine als de grond aanraakt. Blijf in de machine zitten en laat verhoogde delen die met de leidingen contact maken, zakken of rijd indien mogelijk bij de leidingen vandaan.
• Als u de machine moet verlaten om hulp te vragen of vanwege brand, spring dan zo ver mogelijk weg zonder de leidingen of de machine te raken - loop rechtop en verwijder u van de plek des onheils.
• Vraag het elektriciteitsbedrijf de stroomvoorziening af te koppelen. Raak de leiding niet aan, zelfs niet als er geen spanning op lijkt te staan - door automatische schakeling kan er weer stroomtoevoer plaatsvinden.
Terug naar boven
Casestudy - Bovengrondse elektriciteitsleidingen
Een bestuurder van een tractor werd geëlektrocuteerd nadat hij met zijn kieper een bovengrondse elektriciteitsleiding van 11 kV had geraakt. Hij had mest vervoerd naar een hoop die vlakbij de leiding lag. Hij kiepte de aanhanger en reed naar voren om zijn lading te lossen. De 6,75 m hoge aanhanger raakte de leiding die op 6,5 m hoogte hing. Hij werd geëlektrocuteerd toen hij uit de tractor stapte.
Plaats (mest)hopen en stapels balen niet in de buurt van elektriciteitsleidingen.
http://osha.europa.eu/nl/sector/agriculture/overhead
