SPOTLIGHT
Gehoorschade is onherroepelijk
Het oor is één van de meest vernuftige delen van het menselijk lichaam, maar is tegelijkertijd ook bijzonder kwetsbaar. Professor Jan Wouters van de Katholieke Universiteit Leuven in België legt uit hoe ons gehoor werkt, aan welke gevaren dat gehoor wordt blootgesteld en waarom de schade precies onomkeerbaar is.
Om de werking van ons gehoor te kunnen begrijpen, is het nuttig om weten hoe de structuur van een oor eruitziet. Jan Wouters: "Een oor bestaat uit drie delen: het buitenoor, het middenoor en het binnenoor. Het buitenoor wordt gevormd door de oorschelp en de gehoorgang - tot aan het trommel¬vlies. Het gedeelte achter het trommelvlies tot aan het slak¬kenhuis is het middenoor. Trommelvlies en slakkenhuis zijn met elkaar verbonden door drie minuscule gehoorbeentjes.
Het gedeelte van het slakkenhuis tot aan de gehoorzenuwen
wordt het binnenoor genoemd.
- Hoe werkt ons gehoor nu eigenlijk?
Jan Wouters: "Geluidsgolven die het oor binnenkomen,
worden door het trommelvlies in mechanische trillingen
omgezet die door de drie gehoorbeentjes tot in het binnen¬oor worden gebracht. Het binnenoor is gevuld met een
vloeistof en bevat een membraan. Dat membraan bestaat uit cellen met fijne haartjes die de trillingen die de geluidsgolven
veroorzaken, omzetten in elektrische prikkels. Waarna de zenuwvezels deze elektrische impulsen doorsturen naar de
hersenen."
- Welke gevaren bedreigen ons gehoor?
Jan Wouters: "We hebben twee soorten haarcellen, inwen¬dige en uitwendige. Indien er gehoorschade optreedt, gaat het steeds om schade aan deze haarcellen, en die is altijd definitief. Tijdens het verouderingsproces is er sowieso spra¬ke van een verminderde werking van de haarcellen, maar geluidsoverlast versnelt dit proces. De praktijk leert dat men¬sen pas aan de alarmbel trekken wanneer ze moeite begin¬nen te ondervinden om menselijke stemmen te verstaan,
maar dan is het kwaad al geschied. Schade aan het midden-of buitenoor kan in veel gevallen operatief gecorrigeerd wor¬den. Maar wanneer we spreken over lawaai op de werkvloer
heeft dit echter steeds effect op het binnenoor."
- Welk type geluidsoverlast is het meest schadelijk?
Jan Wouters: "De haarcellen kunnen zowel beschadigd worden door piekgeluiden als door langdurige monotone
blootstelling. We kunnen dus stellen dat élk type geluidsover¬last schadelijk is. Wanneer we occasioneel eens blootgesteld
worden aan een (beperkte) geluidsoverlast, merken we vaak
dat ons gehoor tijdelijk vermindert of hebben we last van
een fluittoon. Dit is (nog) geen beschadiging van de haarcel¬len, maar noemen we een tijdelijke drempelverschuiving, wat
zich spontaan herstelt."
- Bestaat de ideale gehoorbescherming?
Jan Wouters: "Jazeker, diegene die consequent gebruikt wordt! Het type gehoorbescherming dient natuurlijk afge¬stemd te worden op de aanwezige risico's én men moet oog
hebben voor het draagcomfort. Dit biedt namelijk de beste garantie dat ze gedragen wordt en dat we ons gehoor niet voor het leven beschadigen."
www.vandeputtesafety.com I 3
