ONSITE
BESIXGroup
Poolse loodgieters, Marokkaanse metselaars, Portugese bekisters, ...
Hoe zit het met veiligheid en preventie op Belgische werven? De kranten staan er vol van. Belgische bouwondernemingen vinden niet genoeg gekwalificeerd Belgisch personeel en moeten dus noodgedwongen op zoek naar buitenlandse bouwvakkers. Maar hoe schat je hun competenties in?
En hoe doe je aan veiligheid en preventie wanneer je werkt met mensen uit verschillende culturen die vaak niet eens Nederlands of Frans spreken? En hoe zit het met de arbeidsvoorwaarden? Wij stelden deze vragen aan Peter Blomme, Health and Safety Manager bij de internationale bouw- en vastgoedgroep BESIX.
Hoe belangrijk is veiligheid en preventie BESIX?
"
Veiligheid en preventie zijn uitermate belangrijk bedrijf. Ook in dit deel van de bedrijfsvoering "toonaangevend in de sector".
Welzijn maakt integraal deel uit van onze bedrijfscultuur en de mindset van zowel managers als arbeiders en bedienden. Iedereen kiest er bewust voor om veilig te werken. Dat wordt er echt ingehamerd. Indien de bouwvakkers de veiligheids¬voorschriften op de werf niet correct naleven, worden ze hierop onmiddellijk aangesproken en op de vingers getikt."
"De buitenlanders zoals arbeiders Oostbloklanden, gaan aan de slag via diverse tewerkstel-lingsvormen. Wij eisen bijvoorbeeld van onze onderaan¬nemers dat zij gekwalificeerde bekwame mensen inzetten. Geen mensen die zich van vandaag op morgen willen omscholen, maar ervaren vaklui. Hoe valideren we hun com¬petenties? Daar hebben we geen wetenschappelijk systeem voor, maar door onze jarenlange internationale ervaring kun¬nen we snel het kaf van het koren scheiden."
Hoe zorgt u voor een optimale veiligheids¬coördinatie wanneer u met mensen werkt die geen Nederlands of Frans spreken?
"In onze onderaannemingscontracten stellen wij twee belangrijke voorwaarden. Eén: onze veiligheidsregels moeten gerespecteerd worden. Twee: buitenlandse arbeiders die op onze werven aan de slag gaan, moeten op zijn minst de landstaal of Engels of Frans begrijpen." Indien dit niet zo is, eisen wij dat er ten minste één leidinggevende is die in staat is om met onze projectverantwoordelijke te communiceren in het Nederlands, het Frans of het Engels.
www.vandeputtesafety.com I 4
ONSITE
"Maar onze veiligheidsregels staan niet alleen in onze onder-aannemingscontracten vermeld, zij worden tevens opgeno¬men in onze projectspecifieke onthaalbrochure die de onder¬aannemers meekrijgen bij ondertekening van het contract. Toch laten we de buitenlandse arbeiders niet zomaar los op de bouwwerf. De brochure wordt met alle medewerkers in detail doorgenomen bij aanvang van het project en dit vóór de start van hun activiteiten.
"Wanneer BESIX zelf aan de slag is in het buitenland, merken we anderzijds dat arbeiders vaak enkel hun moedertaal spre¬ken. In dat geval zorgen we ervoor dat de informatie vertaald wordt. Op sommige projecten werken we zelfs met tolken, zodat alle arbeiders de veiligheidsrichtlijnen begrijpen en aan de toolboxmeetings kunnen deelnemen. Dat stukje 'on the job' training is toch wel belangrijk, zelfs fundamenteel."
"
Hoe ver moet je gaan met vertalen? Een moeilijke vraag. Als internationaal bedrijf vertalen we in ieder geval alle preven¬tieplannen, veiligheidsinstructies en -brochures. Standaard bestaan die in het Nederlands, Frans en Engels en naarge¬lang de behoefte worden die ook naar andere talen omge¬zet zoals het Pools of het Spaans.
Bovendien werken we zo veel mogelijk met pictogrammen, cartoons en beelden, bijvoorbeeld voor onze affichecampagnes rond veiligheid. Op deze manier zijn we zeker dat de bood¬schap ook door onze buitenlandse arbeiders begrepen wordt."
"Maar wat doe je met opleidingen? Geef je die ook in een hele resem talen? Er zijn al commerciële organisaties die in België VCA-opleidingen aanbieden in het Pools, Roemeens en het Duits. Zelf organiseren we voor onze eigen arbeiders taalcursussen Nederlands en Frans op de werkvloer. Misschien moeten we dit aanbod uitbreiden naar Roemeens of Pools of... Of gaat dit te ver? Al bij al blijft het een even¬wichtsoefening waarbij de middelen duidelijk in relatie moeten staan met het resultaat, namelijk het doelmatig en ondubbel¬zinnig communiceren."
De taalproblematiek is één punt. Maar wat met gedrag? Is de perceptie van veiligheid ook niet cultuurgebonden?
"De mensen die bij ons komen werken zijn over het algemeen zeer gedisciplineerd, doch velen zijn de werkdruk hier niet gewoon en dat heeft dan weer zijn invloed op de veiligheid. Sommigen denken door minder aandacht te besteden aan de veiligheidsaspecten tijd te winnen. Soms is het gewoon omdat ze een andere kijk hebben op wat veilig is en wat niet en ja, veiligheidsperceptie is cultuurgebonden. Maar eens ze door¬hebben dat wij ook werkelijk meten en controleren of ze de door ons opgelegde veiligheidsregels naleven, zeker wat PBM-gebruik betreft, is er meestal geen probleem meer. " "Ook hier is communicatie belangrijk. Je moet continu waak¬zaam blijven en bijsturen. Mensen op een positieve manier alert houden voor veiligheid is de uitdaging. Maar dat geldt ook voor onze eigen werknemers. Eigenlijk zie ik geen onoverkomelijke problemen."
Zijn er nog andere knelpunten in het werkenmet buitenlandse arbeiders?
"Naast het veiligheidsaspect is er ook het administratieve aspect. Buitenlandse onderaannemers moeten aan dezelfde voorwaarden voldoen als de Belgische bedrijven. Hun arbei¬ders vallen onder de toepassing van de Belgische tewerkstel-lingsregels o.a. de welzijnswet en zijn uitvoeringsbesluiten. Dat maakt het vaak complex. "Ervaring" van zowel BESIX als de buitenlandse ondernemingen is hierin de kritische succes¬factor. Gelukkig kunnen de Belgische ondernemingen terug¬vallen op de diverse beroepsfederaties die de laatste jaren een enorme kennis en ervaring hebben opgebouwd in deze problematiek.
Ook de diverse toezichthoudende overheidsdiensten heb¬ben hun controles zowel op vlak van "aanpak" als op vlak van "frequentie" aangescherpt. Dit komt mijns inziens zeker ten goede van de algemene aanpak en zo komt er een vorm van "code van goede praktijk" tot stand. "Bij overtredingen kan de werf stilgelegd worden en kunnen er boetes volgen en daar is niemand bij gebaat. Daarom volgen we onze bui¬tenlandse werknemers/ondernemingen ook op dit vlak op. Zo zorgen wij er bijvoorbeeld voor dat iedereen, ook de werknemers van onze onderaannemers, de vereiste veilig-heidsuitrusting hebben en gebruiken. Veiligheid is de priori¬teit voor ons en we trekken die lijn ook door naar iedereen die voor ons werkt."
Voelt u zich in deze problematiek gesteund door de Belgische overheid?
"Ik stel vast dat de overheid zich hoofdzakelijk toespitst op de handhaving van de sociale regelgeving. Het toezicht op de arbeidsomstandigheden in relatie met de toepassing van de welzijnswet kan en moet naar mijn mening frequenter gebeuren. Dit zou de ondernemingen die het niet zo nauw nemen met veiligheid en welzijn heel snel op andere gedachten kunnen brengen. Op sectorieel vlak, en dan voor¬al vanuit de preventieorganen, zijn we hier heel intens mee bezig, maar er zijn nog weinig concrete acties. Er is dus nog werk aan de winkel."
BEDRIJFSPROFIEL
BESIX Group is een industriële Groep van ondernemingen actief in de bouwsector en de vastgoedsector. De Groep werd opgericht in 1909 en kende sindsdien een regelmatige en indrukwekkende groei. De grootste dochtermaatschappij, BESIX, is actief in vrijwel elk domein van de bouwsector. Naast de activiteiten van BESIX, Jacques Delens, Wust, Vanhout, Van Britsom, Verheye en Lux TP in de Europese Unie, is de Groep ook aanwezig in Oost-Europa, in Noord- en Centraal-Afrika en in het Midden-Oosten, via Six Construct. In 2005, realiseerde de Groep een omzet van meer dan 1 mil¬jard euro. BESIX Group telt meer dan 15.000 werknemers wereldwijd.
>>> Lees in dit kader ook ons artikel op pagina 7 over sensibiliseren en motiveren.
www.vandeputtesafety.com I 5
