ONSITE
umicore
ledereen heeft ervaring met de klassieke technische veiligheidstrainingen, maar
Hoe motiveert u uw medewerkers om écht veiliger te werken?
Het aantal ongevallen op de werkvloer is de laatste jaren drastisch gedaald. De belangrijkste oorzaken hiervoor zijn de stijgende kwaliteit van de beschikbare pbm's en de gewijzigde mentaliteit van bedrijven ten opzichte van veiligheid: bescherming wordt niet langer gezien als een luxe, maar als een noodzaak. Uiteraard kunnen we dit alleen maar toejuichen, maar om het aantal arbeidsongevallen nog verder omlaag te krijgen, moeten we net rekening houden met deze veranderingen. Onderzoeken wijzen immers uit dat onoplettendheid op de werkvloer momenteel de belangrijkste oorzaak van werkongevallen is.
Hoog tijd dus om hier aan de nodige aandacht te besteden! Training Manager Mia Lambert, licht toe hoe Umicore werkt aan het bewustzijn van haar medewerkers.
Hoe kwamen jullie ertoe om op een andere manier naar preventie te gaan kijken?
"Veiligheid is al heel wat jaren een cruciaal aandachtspunt bij Umicore Hoboken. Vandaar ook de verschillende veiligheidstechnische trainin¬gen die in de loop der tijd voor onze medewerkers werden opgezet. Mede dankzij dit opleidingstraject was het aantal ongevallen op de werkvloer drastisch afgenomen, maar sinds kort werd er opnieuw een stagnatie vastgesteld. Umicore wilde niet alleen de oorzaak hiervan achterhalen, maar er tegelijkertijd iets aan doen. De preventiedienst sloeg de handen in elkaar met de dienst opleiding en contacteerde Samurai@Work, gespecialiseerd aanbieder van diensten op hetvlak van veiligheid en welzijn."
"Al snel bleek dat de oorzaken van arbeidsongevallen ondergebracht konden worden in drie categorieën: technisch, organisatorisch en/of het resultaat van menselijk gedrag of attitude. Samen met Samurai@Work besloten we om ons bij dit project voornamelijk op het aanscherpen van de veiligheidsattitude bij de mensen op de werkvloer te richten. De sleutel tot succes lag hier in het coachen van de eer¬stelijnsleidinggevenden, bij Umicore ook wel brigadiers genoemd, die vervolgens hun ervaringen zouden delen met hun collega's."
Een attitude wijzig je uiteraard niet zomaar. Hoe ga je te werk bij het beïnvloeden van menselijk gedrag?
"De aanpak van Samurai@Work bestond uit vier stappen: in eerste instantie werd een intake gehouden, met een grondige observatie van de bestaande werkomstandigheden en individuele gesprekken met de brigadiers in de pilootgroep. Deze groep werd heterogeen samen¬gesteld: zeven positief kritisch ingestelde medewerkers uit verschil¬lende afdelingen, van uiteenlopende leeftijd en met een verschillende anciënniteit. Het enthousiasme bij de pilootgroep was erg groot, ook tijdens de kick-off fase waarin gedurende twee dagen een basisoplei¬ding werd gegeven en de nodige inzichten en vaardigheden werden aangereikt. De basisopleiding behandelde thema's zoals observatie en identificatie van gevaren, risicoanalyse en coaching. Vooral dit laatste onderdeel kreeg de nodige aandacht, waarbij dieper ingegaan werd op het geven van positieve en van corrigerende feedback."
"Vervolgens werd overgestapt naar de eigenlijke coaching. Erwerd telkens gestart met een nulmeting waarbij het instapniveau van de deelnemers werd ingeschaald. In een tijdsspanne van ca. zeven weken kreeg elke brigadier tijdens vier individuele sessies een praktijk-
ONSITE
gerichte begeleiding in het leren toepassen op devloervan de modu¬les die tijdens de basisopleiding aan bod gekomen waren." "Als laatste onderdeel stond een meting van het 'uitstap'niveau op het programma. De resultaten van de metingen werden nadien aan de brigadiers meegedeeld tijdens een zogenaamde 'terugkomdag'. Op diezelfde dag ontvingen de deelnemers ook het certificaat van 'veiligheidscoach' en een leuk aandenken aan het doorgelopen trai-ningstraject."
Onveilig gedrag wordt vaak genegeerd door collega's. Hoe maakte Umicore dit topic bespreekbaar?
"De mensen van Samurai@Work die de brigadiers ontmoetten op hun werkplek, stelden tijdens de persoonlijke interviewsvrij snel een aantal gevoeligheden vast. Bij de brigadiers was er aanvankelijk inderdaad een zekere schroom om hun collega-arbeiders aan te spreken over eventueel onveilig gedrag. Bovendien bleek corrigerend coachen naar de hogere hiërarchische lijn in de praktijk evenmin evident. De flexi¬bele aanpak van Samurai@Work bleek die drempels echter al vrij snel uit te schakelen. Ook op het zogenaamde sandwicheffect, waarbij de brigadiers zich gevangen zouden kunnen voelen tussen mogelijke reacties van arbeiders en meestergasten, hadden de trainers een doeltreffend antwoord. Een gedetailleerde briefing van het voltallig managementwas hierbij een eerste stap. Gedurende het hele project kregen onze brigadiers én de Samurai@Work mensen de volledige steun van het management. Een essentiële factor in het welslagen van dergelijk veiligheidsproject. Dat geldt trouwens evenzeer voor de toekomst.
Samen met een blijvende ondersteuning moet een actieve communi¬catie ervoor zorgen dat ook de tweede potentiële valkuil wordt verme¬den, met name het verwateren van het veiligheidsengagement. "
Bedrijfsprofiel
Umicore is een internationale materiaaltechnologiegroep. Zijn activiteiten zijn voornamelijk geconcentreerd rond vier bedrijfssec¬toren: Nieuwe Materialen, Edelmetaalproducten en Katalysatoren, Edelmetaaldiensten en Speciale Zinkproducten.
Umicore legt zich toe op toepassingsgebieden waarvan het bedrijf weet dat zijn knowhow inzakemateriaalkennis, scheikunde en metallurgie een verschil kan maken, of dat nu is in producten voor alledaags gebruik of in toepassingen die aan de spits staan van nieuwe, technologische ontwikkelingen.
De Umicore Groep beschikt over industriële installaties op alle continenten en verleent diensten aan een wereldwijd klantenbe¬stand. De Groep boekte in 2006 een omzet van € 8,2 miljard en heeft op dit ogenblik ongeveer 14.000 mensen in dienst.
Enkele reacties van de Umicore medewerkers:
"De aanpak van Samurai@Work werkt..! Dit is geen toneeltje, dit is de praktijk..."
"Wat mij vooral aanspreekt is de eenvoud in de benadering van Samurai@Work; hetmaakt het op die manier ook meteen bruikbaar en toepasbaar op de vloer..."
"Het is uniek om een opleiding te krijgen die daarna ook nog een gevolgd wordt door een persoonlijke begeleiding en waarbij de voor¬uitgang die men op alle onderdelen boekt ook nog eens wordt gemeten..."
Welke factoren zijn doorslaggevend voor een succesvol coachingstraject?
"Vaak krijgt de materie veiligheid en preventie het etiket 'saai' opge-kleefd". Daarom wilden we doelbewust afwijken van de technisch-theoretische informatietoevloed eigen aan traditionele opleidingen. We merkten al snel dat Samurai@Work stond voor een individuele benadering van mensen op hun vertrouwde werkplek."
Een aanpak die ook bij Umicore Hoboken 100% is aangeslagen, want de motivatie van de pilootgroep is bijzonder groot. Dat werd vooral duidelijk tijdens de 'terugkomdag'. De brigadiers kregen er hun indivi¬duele meetresultaten ter inzage. Op basis daarvan werd hen gevraagd even stil te staan bij wat ze geleerd hadden en welke actiepunten nog verdere aandacht verdienden. Bij alle deelnemers leeft het besef dat er nog veel te leren blijft, maar dat de attitudes die tijdens de opleiding worden aangeleerd, ook in een breder kader buiten de werksituatie kunnen gebruikt worden.
De opleiding veiligheidsattitudes heeft een persoonlijke en direct toepasbare invulling waarbij het "hoe" belangrijker is dan het "wat". Dit traject bevestigt dan ook de stelling dat de positieve aanpak de sleutel tot succes is.
Een pilootgroep is één ding, maar hoe zetje dit om in een algemeen project?
"Na het geslaagd afsluiten van het pilootproject gaf het management groen licht om te starten met de training en begeleiding van alle bri¬gadiers en meestergasten. Er zal gedurende twee jaar gewerkt worden in periodes van ca. vijf weken, waarbij telkens nieuwe, kleine groepen gevormd worden. Iedere deelnemer doorloopt gedurende die vijf weken de tweedaagse basisopleiding, gevolgd doorvier individuele begeleidingen van twee uur in het coachen van veiligheidsgedrag."
